09 05 2013

Paylaş

Türkmenistan’da At Bayramı

Analiz / Türkmenistan Günlük Haber & Analiz Bülteni 

 Türkmenistan’da At Bayramı

Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov’un 2007 senesinde iktidara gelmesiyle birlikte, Türkmenistan’da Atçılığın geliştirilmesi, kurumların güçlendirilmesi, yeni uluslarararası standartlarda modern atçılık tesislerin inşa edilmesi, atçılık eğitimi alanındaki çalışmaların artırılması, atların genetiğinin korunması ve bilimsel konferansların organize edilmesi gibi birçok uluslararası organizasyonlara katılım artırılmış ve Türkmenistan’ın bu konuda etkin bir ülke olması sağlanmıştır. 25 – 28 Nisan 2013 tarihlerinde Aşkabat’ta düzenlenen Türkmenistan Atçılık Bayramı ise bu alanda Türkmenistan’ın ne kadar organize ve başarılı olduğunu, 50’ye yakın ülkeden 1200 seçkin davetlinin katılımıyla ispatlamış oldu. Davetliler arasında Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) yetkilileri de vardı. Bu sayımızda HASEN’in Türkmenistan’da gerçekleşen Atçılık Bayramı raporunu bulabilirsiniz.

 

 Türkmenistan’da “At Bayramı” Coşkusu

Hazar Strateji Enstitüsü

Genel Sekreter Yrd. Gökhan Çay’ın Raporu

 

Tarih boyunca at, özellikle Orta Asya Türkleri için kültürün en değerli sembollerinden biri sayıldı. At Bayramı ile bu kıymetli hayvana hak ettiği  değer veriliyor.

 Türkler için sosyal, özellikle Orta Asya Türkleri için kültürün en değerli sembollerinden biri sayılmıştır. Bütün medeniyetler içinde at ilk kez Türkler tarafından ehlileştirilmiştir. Türkler için sosyal hayatın bir parçası olan atlar, taşıdıkları roller ile bir asker gibi savaşta ve bir dost sadakati ile sahibini sırtladığı yolculuklarda, insani vasıfların arkasında şahlanmıştır. En güzel anlamlar sahibine sadık ve asil bu canlıya yüklenmiştir. Murada ermektir at. Türk kültürü içinde böylesine değerli olan at, çok sayıda destan ve hikâyenin de başkahramanıdır. Destanlarda gökten indiği rivayet edilen bu sadık dost, Balkanlardan Orta Asya’ya kadar uzanan mücadelenin yoldaşı, pusulası olmuştur. Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lügati’t Türk’te, “Kuş kanadıyla, er atıyla” der ve “at Türkün kanadı” ifadesini kullanır. Bu da atın Türk’ün en büyük yardımcısı olduğunun bir göstergesidir. 

Orta Asya Türkleri için bu kadar önemli olan at, özellikle Türkmenistan için çok daha değerli anlamlar ifade eder. Türkmenlerde at, tarihi sürecin içerisinde hayatın gerek kültürel gerek ise ekonomik, ticari ve askeri süreçlerinde önemli bir yere sahiptir. Türkmenler, atlar sırtında geniş bir coğrafyada, Asya ve Avrupa’da egemen güç haline gelmişlerdir. Türkmenlerde atın böyle değerli olması, bağımsızlığı ve özgürlüğü anımsatmasındandır. Öyle ki ehlileştirdikleri atlar ile Türkmenler, ekonomik ve askeri alanda pek çok zafer kazanmışlardır. Bu sebeple bugün dünyanın en değerli at cinslerine sahip olan Türkmenistan’da at, ticaret ve ekonominin en önemli kaynağıdır. Bağımsız ve tarafsız Türkmenistan’ın sembolünde ata yer verilmesi atın ne denli değerli olduğunun bir kanıtıdır. 

 

SUSUZLUĞA DAYANIKLI, BİNİCİSİNE SADIK, KOŞUDA SÜRATLİ 

Türkmenler’in yaşam şekli olan at, yaşama dair yol gösterme, akıl verme özellikleri sayesinde “bilgelik” kavramının somut sembolü olmuştur. Türkmenistan’ın dünyaya tanıtılmasında bu atlar oldukça önemli bir sembol olmuş, Ahal Teke Atı da Türkmen atlarının bu güzelliğini sergilemektedir. Türkmen atının geçmişi, M.Ö. beş bin yıl önce Aryalıların beslediği atlara dayandırılır. Tay dönemlerinde eğitimine başlanan bu safkan cins Ahal Teke atlarının dünyaca ünlü olmasının en önemli nedenleri arasında çöl şartlarına uygun özellikler taşıması, açlık ve susuzluk ile mücadele edebilmesi, parlak renklerini ve güzelliklerini gibi özellikleri yer alır. Türkmenistan’ın Ahal vilayetinde, Teke Türkmenleri tarafından yetiştirilmesi dolayısı ile Ahal Teke adını alan atlar, zarif ve ince yapıları, dik kulakları, canlı ve parlak gözleri, zarif ve uzun boyunları, ipeksi tüyleri, güçlü kas ve kemik yapılarıyla dikkat çeker. Koşuda çok süratli olan Ahal Teke Atları, Türkmenistan’dan alınıp Rusya, Almanya ve Arabistan’a getirilen ve buralarda bilinen pek çok atın kökenini oluşturuyor. Bu yönüyle bu atlar dünyada birçok atın soylarının gelişmesinde önemli bir role sahiptir. Her türlü yürüyüşte başarılı bir performans sergileyen Ahal Teke atları, binicisinin ruh dünyasına hitap eden sadık bir dost olması yönüyle nadir ve değerlidir.

Yüzyıllar boyu Ahal Teke atlarının cinslerini koruyan Türkmenler, atların yetiştirilmesine de büyük önem veriyor.

 

TÜRKMENLER ATLARININ YETİŞTİRİLMESİNE BÜYÜK ÖNEM VERİYOR 

Kültürde, tarihte ve sosyal hayatın hemen hemen her yerinde var olan Türkmen atlarına oldukça önem verilmektedir. Bu sebeple, sahip olduğu özellikler ile dünyaca ünlü bir güzelliğe sahip Ahal Teke atları Türkmenistan için ayrı bir değere sahip. Türkmenler; “At dostu, ata dostu” der. Türkmence’deki atla ilgili yüzlerce atasözünden bir tanesi olan bu söz atalarından aldıkları kültürü halen yaşatan ve geliştiren, bu kültürü dünyaya tanıtan Türkmenistan için atın değerini ve önemini belirten bir sözdür. Yüzyıllar boyu Ahal Teke atlarının cinslerini koruyan Türkmenler, atların yetiştirilmesine de büyük önem veriyor. Yine başka bir sözde, at beslemenin kıymetini anlatmak için; “At saklamak dövlet” denir. “İlki öyini beze, sonam atını beze” (Önce evini beze, sonra atını) atasözü ise, Türkmenlerin yaşamında evin ardından atın geldiğini belirtmektedir. Türkmenistan’da atlar belirli aralık ve saatlerde, ideal yemlenme sırasıyla bu konuda deneyimli kişiler tarafından besleniyor. Kılları çok ince ve yumuşak olan Ahal Teke atlarının tımar işlemi de büyük bir hassasiyet ile gerçekleştiriliyor. Türkmenistan’ın bu konudaki hassasiyeti ve atçılığı teşvik eden politikaları ile bugün Ahal Teke atları dünyada da hak ettiği yeri kazanıyor.

 

TÜRKMENİSTAN’DA “AT BAYRAMI”

Dünyada At Bayramı kutlanan tek ülke Türkmenistan. Atın böylesine önemli bir rol üstlendiği Türkmenistan’da, Nisan ayının son pazar günü, 1992 yılından bu yana “At Bayramı” başka bir isimle “Bedev Bayramı” olarak kutlanıyor. At Bayramı’nın kutlandığı tek ülke Türkmenistan’da bayram kapsamında, ülkede halk tarafından da yoğun ilgi gören çeşitli etkinliklere yer veriliyor. Başkent Aşkabat’ta, Ahal Teke atları ile ilgili olarak düzenlenen fuarlar ve sergiler, bayram kapsaminda duzenlenen etkinliklerin başında yer alıyor. Dünyanın At Bakanlığı bulunan tek ülkesi Türkmenistan’da Ahal Teke atları için güzellik yarışması da düzenleniyor. Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un iyi bir at binicisi olması ve Ahal Teke atlarına olan ilgi ve sevgisi ülkede bu konuda gerçekleştirilen faaliyetlere önem verilmesinde büyük bir rol oynuyor.

Bilim adamları, Ahal Teke atının 3000 yıl evvel insanlar tarafından ilk evcilleştirilmiş at türü olduğunu söylüyor.

 

BU YIL KUTLAMALAR ERKEN BAŞLADI 

Türkmenistan’da her yıl büyük bir heyecan ve coşku ile düzenlenen bayram etkinlikleri bu yıl farklı olarak erken başladı. At Bayramı kapsamında düzenlenen etkinliklere bu yıl 49 ülkeden 1200’e yakın yabancı misafir katıldı. Türkiye’den Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker ve Türkiye Jokey Kulübü Başkanı Serdal Adalı’nın da aralarında bulunduğu kalabalık bir heyet, bu coşkuyu yerinde paylaşmak için Türkmenistan’daydı. 

At Bayramı kutlamaları, 3. Uluslararası Ahal Teke Atçılık Birliği Konferansı ile başladı. Oğuzkent Oteli’nde düzenlenen konferansın açılış konuşmasını Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov gerçekleştirdi. Birçok ülkeden temsilcinin katıldığı Uluslararası Ahal Teke Atçılık Birliği’nin yeni üyelerine sertifikaları, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov tarafından takdim edildi. Atçılık sektörüyle ilgili, dünyadan çok sayıda firmalar ve kuruluşların stantlarının yeraldığı sergide, Türkiye’den katılan firmaların yanı sıra, Türkiye Jokey Kulübü de büyük bir stant açtı. 

Fuarın açılış törenine Türkmenistan Bakanlar Kurulu, milletvekilleri, üst düzey bürokratlar, işadamları, Türkmenistan’da görev yapan yabancı büyükelçiler, iş dünyasından önemli isimlerin de bulunduğu yüzlerce kişi katıldı. Açılış töreninde Türkmenistan Halk Dansları Topluluğu renkli ve eğlenceli gösteriler sundu. Açılış töreninden sonra, katılımcılar tek tek stantları dolaşarak, atçılıkla ilgili ürünler ve son teknolojiler hakkında bilgi edindiler. 

Fuar kapsamında, ata binmeyi bir sanat haline getirmiş gençlerden oluşan gösteri topluluğu, at üzerinde yapılması oldukça zor hareketleri sergileyerek izleyicilere unutamayacakları bir gösteri sundular. 

 

EN RENKLİ ETKİNLİKLER TÜRKMENİSTAN DEVLET BAŞKANLIĞI AHAL TEKE ATÇILIK BİRLİĞİ’NDE GERÇEKLEŞTİ 

Sabahın erken saatlerinde yerli yabancı, genç yaşlı binlerce kişi, kutlamaları izlemek için stadyumda yerini aldı.

Kutlamalar, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un hipodroma girişiyle başladı. Cumhurbaşkanı’nın izleyicileri selamlamasının ardından, Türkmenistan’daki 5 vilayetin valileri, Cumhurbaşkanı’na birer at hediye etti. Cumhurbaşkanı hediye edilen atları tek tek inceleyerek, karşılığında hediyeler sundu. Atların minik bakıcıları kendilerine verilen hediyelere oldukça sevindiler. 

Türkmenistan, Dünyanın at bakanlığı bulunan tek ülkesi.

Etkinliklere Türkmen Atları Güzellik yarışmasıyla devam edildi. Bu yıl ilk defa düzenlenen güzellik yarışması için, Uluslararası Ahal Teke Atçılık Birliği üyeleri jürilik yaptılar. En güzel atı seçmekte oldukça zorlanan jüri, oybirliğiyle Ahal Teke atını 2013 yılının en güzel atı seçti. Atın sahibi Tejenmurat Bayramdurdıyev’a bir adet lüks cip hediye edildi. 

Güzellik yarışmasının ardından, Türkmenistan Bakanlar Kurulu tarafından, Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’a “Bahtiyar” isimli bir at hediye edildi. Cumhurbaşkanı, atın üzerinde tur atarak izleyicileri selamladı ve büyük alkış aldı. 

Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov at bayramı etkinliklerine yurtdışından yüzlerce misafiri davet ederek, bu güzel bayram Coşkusunu herkesin paylaşmasını sağladı.